W świecie geodezji sprzęt pomiarowy nie zawsze musi być najnowszy, aby nadal był użyteczny. Dobrym przykładem jest Sokkia SET-X – seria tachimetrów, która od lat znajduje się w wyposażeniu wielu użytkowników zajmujących się geodezją, budownictwem i pomiarami inżynieryjnymi.
Modele SET1X, SET2X, SET3X i SET5X nie mają już nowoczesnego interfejsu znanego z najnowszych instrumentów. Pracują z systemem Windows CE, korzystają ze starszych standardów komunikacji i wymagają nieco więcej uwagi przy obsłudze danych.
Jednocześnie ich najważniejsze zadanie – dokładny pomiar – nadal pozostaje ich mocną stroną.
W przypadku starszego egzemplarza szczególnie ważny staje się jednak stan akumulatora. Nawet sprawny tachimetr może być mało praktyczny, jeśli jego bateria wytrzymuje zaledwie kilka godzin.
Właśnie dlatego BDC58 jest jednym z elementów, które warto sprawdzić przed zakupem używanego urządzenia lub przed rozpoczęciem kolejnego sezonu pracy w terenie.
Klasyczny tachimetr, który nadal potrafi sporo
Pierwsze wrażenie po kontakcie z SET-X jest dość charakterystyczne.
To nie jest lekki, minimalistyczny instrument projektowany z myślą o współczesnych aplikacjach mobilnych. Konstrukcja jest typowo przemysłowa, a sposób obsługi przypomina generację profesjonalnych urządzeń pomiarowych, w których najważniejsza była funkcjonalność.
Po uruchomieniu użytkownik otrzymuje jednak zestaw funkcji, którego nadal można potrzebować podczas codziennej pracy:
- pomiar kątów poziomych,
- pomiar kątów pionowych,
- pomiar odległości,
- pomiar bezlustrowy,
- tyczenie,
- pomiary punktów,
- rejestrację danych,
- komunikację z zewnętrznymi urządzeniami.
Pod tym względem Sokkia SET-X nie wygląda jak urządzenie, które nagle straciło swoją funkcjonalność tylko dlatego, że jego system operacyjny jest starszy.
SET1X, SET2X, SET3X czy SET5X?
Seria obejmuje kilka modeli i różnią się one przede wszystkim dokładnością pomiaru kąta.
| Model | Deklarowana dokładność kątowa |
|---|---|
| SET1X | 1″ |
| SET2X | 2″ |
| SET3X | 3″ |
| SET5X | 5″ |
W praktyce oznacza to, że przed zakupem używanego instrumentu nie należy kierować się wyłącznie wyglądem obudowy.
SET1X może być interesujący w przypadku zastosowań wymagających wysokiej dokładności kątowej, podczas gdy SET3X lub SET5X mogą odpowiadać innym wymaganiom pomiarowym.
Najważniejsze jest dopasowanie konkretnego modelu do rodzaju wykonywanych prac.
30× – klasyczna optyka nadal ma znaczenie
W czasach, gdy wiele urządzeń kojarzy się przede wszystkim z elektroniką i ekranem dotykowym, łatwo zapomnieć, że tachimetr jest również instrumentem optycznym.
SET-X wykorzystuje lunetę o powiększeniu 30× i obiektyw około 45 mm. Minimalna odległość ogniskowania wynosi około 1,3 m.
Podczas pracy terenowej dobra optyka jest szczególnie istotna przy celowaniu na:
- pryzmat,
- punkty kontrolne,
- narożniki budynków,
- elementy konstrukcji,
- słupy,
- krawędzie obiektów.
Dlatego przy zakupie używanego egzemplarza warto dokładnie obejrzeć nie tylko ekran, lecz również obiektyw, okular i stan mechanizmu lunety.
RED-tech EX – jedna z najciekawszych funkcji
Jednym z powodów, dla których seria Sokkia SET-X była atrakcyjna dla użytkowników, jest zastosowanie systemu RED-tech EX.
Technologia ta umożliwia wykonywanie pomiarów odległości bez konieczności ustawiania pryzmatu na każdym mierzonym punkcie.
Deklarowany maksymalny zasięg pomiaru bezlustrowego może sięgać około 500 m w odpowiednich warunkach. Nie należy jednak traktować tej wartości jako gwarantowanego zasięgu dla każdego obiektu.
Kolor powierzchni, jej odbijalność, kąt padania wiązki, warunki atmosferyczne oraz widoczność mają wpływ na rzeczywisty wynik.
W praktyce możliwość wykonania pomiaru bez pryzmatu jest szczególnie wygodna przy obiektach, do których trudno bezpiecznie podejść.
A co z pomiarem z pryzmatem?
Tutaj starszy tachimetr nadal pokazuje swoją klasę.
Przy zastosowaniu odpowiedniego pryzmatu zakres pomiarowy może sięgać kilku kilometrów. Oczywiście rzeczywista odległość zależy od warunków terenowych i atmosferycznych.
Dla typowej pracy budowlanej czy geodezyjnej oznacza to jednak bardzo duży zapas możliwości.
Jeżeli instrument przechodzi test EDM i prawidłowo współpracuje z pryzmatem, jego wiek sam w sobie nie musi przekreślać jego użyteczności.
Kompensator – mały element, duże znaczenie
SET-X wykorzystuje automatyczny kompensator dwuosiowy.
Jego zadaniem jest kompensowanie niewielkich odchyleń instrumentu od prawidłowego ustawienia.
To ważne, ponieważ w pomiarach geodezyjnych nawet niewielkie błędy ustawienia mogą mieć wpływ na wynik.
Jednocześnie nie należy traktować kompensatora jako rozwiązania wszystkich problemów.
Jeżeli statyw jest niestabilny, instrument jest źle wypoziomowany albo znajduje się poza zakresem kompensacji, elektronika nie zastąpi prawidłowego ustawienia.
Przy zakupie używanego urządzenia warto więc sprawdzić, czy kompensator działa stabilnie i czy nie pojawiają się błędy przechyłu.
Największy problem starszego SET-X nie musi być związany z pomiarem
I tutaj dochodzimy do kwestii, która w przypadku używanych tachimetrów jest często pomijana.
Akumulator.
Elektronika może działać prawidłowo.
EDM może działać prawidłowo.
Optyka może być w dobrym stanie.
A mimo to urządzenie może być niewygodne w codziennym użytkowaniu, jeśli akumulator wytrzymuje tylko godzinę lub dwie.
Właśnie dlatego stan baterii BDC58 warto sprawdzić równie dokładnie jak stan układu EDM.
BDC58 – podstawowe informacje
Klasyczny BDC58 jest wymiennym pakietem litowo-jonowym przeznaczonym do odpowiednich urządzeń Sokkia.
Typowe parametry to:
Napięcie: 7,2 V
Pojemność: 4400 mAh
Technologia: Li-ion
Energia: około 31,7 Wh
Dla użytkownika najważniejsza jest jednak nie sama liczba mAh, lecz rzeczywisty czas pracy.
Akumulator mający nominalnie 4400 mAh, ale zużyty przez wiele lat, może oferować znacznie krótszy czas działania niż nowy pakiet.
Jak rozpoznać zużytą baterię?
Objawy zużycia akumulatora mogą być dość oczywiste.
Jeżeli BDC58:
- szybko traci poziom naładowania,
- po pełnym ładowaniu działa tylko przez krótki czas,
- powoduje nagłe wyłączenie tachimetru,
- pokazuje niestabilny poziom baterii,
- wymaga ładowania podczas każdego wyjścia w teren,
to warto rozważyć jego wymianę.
Nie oznacza to automatycznie, że instrument jest uszkodzony.
W przypadku urządzenia mającego wiele lat akumulator może po prostu znajdować się na końcu swojego naturalnego cyklu eksploatacji.
Wymiana BDC58 jest prostsza, niż można się spodziewać
Jedną z zalet tego rozwiązania jest konstrukcja wymiennego pakietu.
Nie trzeba rozbierać całego tachimetru.
Nie trzeba demontować wyświetlacza.
Nie trzeba odłączać wewnętrznych przewodów.
Nie trzeba lutować ogniw.
W przypadku wymiany kompletnego pakietu wystarczy wykonać kilka podstawowych czynności.
1. Wyłącz instrument
Przed wyjęciem akumulatora całkowicie wyłącz urządzenie.
2. Otwórz komorę baterii
Zwolnij mechanizm blokujący pokrywę.
3. Wyjmij stary pakiet
Ostrożnie wysuń zużyty akumulator z komory.
4. Włóż nowy BDC58
Wsuń nowy pakiet w odpowiednie prowadnice.
5. Zablokuj pokrywę
Po prawidłowym zamknięciu pokrywa powinna zostać zabezpieczona.
To wszystko.
Cała procedura jest znacznie prostsza niż wymiana pojedynczych ogniw znajdujących się wewnątrz akumulatora.
Nie warto mylić wymiany baterii z regeneracją ogniw
W przypadku starych pakietów można spotkać oferty regeneracji.
Jest to jednak bardziej skomplikowana operacja.
Wewnątrz akumulatora mogą znajdować się:
- ogniwa połączone szeregowo,
- układ zabezpieczający,
- czujnik temperatury,
- połączenia elektryczne,
- elementy odpowiedzialne za kontrolę ładowania.
Dlatego samodzielne rozbieranie pakietu i wymiana ogniw bez odpowiedniego doświadczenia nie jest tym samym co zwykła wymiana baterii.
Jeżeli potrzebny jest po prostu sprawny zapasowy akumulator, kompletny BDC58 jest znacznie prostszym rozwiązaniem.
Co jeszcze sprawdzić w używanym SET-X?
Nowa bateria nie naprawi tachimetru, który ma problemy z pomiarem. Dlatego przed zakupem używanego egzemplarza warto wykonać pełny test.
Pomiar kątów
Sprawdź wartości w Face 1 i Face 2 oraz powtarzalność pomiarów.
EDM
Wykonaj pomiar z pryzmatem i bez pryzmatu.
Kompensator
Sprawdź, czy urządzenie nie zgłasza błędów przechyłu.
Optyka
Obejrzyj lunetę, obiektyw oraz okular.
Mechanika
Sprawdź płynność ruchu osi poziomej i pionowej.
Interfejsy
Przetestuj dostępne sposoby przesyłania danych.
Akumulator
Sprawdź, jak długo instrument rzeczywiście pracuje na jednym ładowaniu.
Dopiero taki zestaw testów daje znacznie lepszy obraz stanu używanego urządzenia niż samo sprawdzenie, czy można je uruchomić.
Windows CE – zaleta czy ograniczenie?
Dla współczesnego użytkownika Windows CE może wydawać się przestarzałym rozwiązaniem.
Z punktu widzenia samego pomiaru nie jest to jednak najważniejszy problem.
Znacznie ważniejsza jest kompatybilność danych.
Jeżeli instrument ma współpracować ze współczesnym komputerem, należy wcześniej sprawdzić sposób eksportu danych i dostępne formaty.
W starszych urządzeniach problemy mogą również dotyczyć kart pamięci, sterowników, Bluetooth czy portów komunikacyjnych.
Dlatego osoba kupująca SET-X do współczesnego projektu powinna sprawdzić cały przepływ danych:
pomiar → zapis → eksport → komputer → oprogramowanie geodezyjne.
Czy warto kupić drugi akumulator?
Jeżeli SET-X jest regularnie używany w terenie, dodatkowa bateria BDC58 może być praktycznym elementem wyposażenia.
Podczas wielogodzinnych prac terenowych możliwość szybkiej wymiany rozładowanego pakietu jest wygodniejsza niż uzależnienie pracy od dostępu do ładowarki.
Jest to szczególnie istotne na budowie, w terenie otwartym lub podczas pomiarów wykonywanych z dala od źródła zasilania.
Ważne: sprawdź dokładny model przed zakupem
Nie należy zakładać, że każda bateria opisana jako „Sokkia SET-X battery” będzie pasowała do każdego instrumentu z oznaczeniem SET-X.
Sokkia stosowała różne rozwiązania zasilania w kolejnych generacjach.
Dlatego przed zakupem warto sprawdzić:
- dokładny model tachimetru,
- oznaczenie starego akumulatora,
- napięcie,
- kształt pakietu,
- konstrukcję komory baterii.
W przypadku klasycznych modeli SET1X, SET2X, SET3X i SET5X informacje dotyczące BDC58 są szczególnie istotne, ale przy innych modelach SET należy wykonać osobną weryfikację.
SET-X po latach – co naprawdę się liczy?
Patrząc na starszy tachimetr, łatwo skupić się na wieku obudowy, rozdzielczości ekranu czy systemie operacyjnym.
W praktyce o użyteczności instrumentu decydują przede wszystkim jego rzeczywiste parametry pomiarowe i stan techniczny.
Jeżeli:
- kąty są mierzone prawidłowo,
- EDM działa stabilnie,
- kompensator jest sprawny,
- optyka jest w dobrym stanie,
- mechanika działa poprawnie,
- komunikacja odpowiada potrzebom użytkownika,
- a akumulator zapewnia odpowiedni czas pracy,
to starszy instrument może nadal pełnić swoją funkcję.
Właśnie dlatego Sokkia SET-X jest ciekawym przykładem urządzenia, którego praktyczna wartość nie zależy wyłącznie od wieku.
Podsumowanie: klasyczny sprzęt, który wymaga właściwej konserwacji
Sokkia SET-X należy do generacji profesjonalnych tachimetrów, które zostały stworzone przede wszystkim z myślą o dokładności i pracy terenowej.
Modele SET1X, SET2X, SET3X i SET5X oferują różne poziomy dokładności kątowej, pomiar EDM, możliwość pomiaru bezlustrowego, automatyczny kompensator dwuosiowy oraz rozbudowane możliwości rejestracji danych.
Największym wyzwaniem w przypadku wieloletniego egzemplarza może być dziś nie sam pomiar, lecz utrzymanie całego urządzenia w dobrym stanie.
Akumulator jest jednym z pierwszych elementów, które warto sprawdzić. Jeżeli stary pakiet nie zapewnia już odpowiedniego czasu pracy, wymiana na kompatybilny BDC58 pozwala przywrócić wygodę pracy bez ingerowania w elektronikę tachimetru.
Dla właściciela sprawnego SET-X może to być niewielka czynność konserwacyjna, która ma bardzo praktyczne znaczenie podczas pracy w terenie.
Przed zakupem należy jednak zawsze zweryfikować dokładny model urządzenia i zgodność akumulatora. W przypadku starszego sprzętu geodezyjnego właściwa identyfikacja części jest równie ważna jak sama jej jakość.